ΥΠΕΡΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Υπερχοληστερολαιμία Στα Παιδιά

 Η αύξηση της χοληστερόλης του αίματος είναι η αιτία για τη δημιουργία της αρτηριοσκλήρυνσης. Όσο πιο πολύ καιρό παραμένουν υψηλά τα επίπεδα της χοληστερόλης του αίματος, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος που διατρέχει ένα παιδί ή ένας έφηβος να εμφανίσει αρτηριοσκλήρυνση και καρδιαγγειακά νοσήματα μετέπειτα στη ζωή του. Το ρίσκο αυξάνεται ακόμα περισσότερο εάν έχει εκτός από αυξημένα επίπεδα «κακής» χοληστερόλης (LDL) και μειωμένα επίπεδα «καλής» χοληστερόλης (HDL).

Παρακολούθηση

Συστήνεται έλεγχος των επιπέδων χοληστερόλης σε παιδιά, από την ηλικία των 2 ετών, αφού νωρίτερα δεν δίνει ουσιαστικά αποτελέσματα όταν:

  • ο ένας γονέας έχει ολική χοληστερόλη μεγαλύτερη από 240 mg/dl
  • έχουν οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, δηλαδή έχουν γονείς ή παππούδες ή γιαγιάδες οι οποίοι παρουσίασαν καρδιακά ή αγγειακά προβλήματα πριν από την ηλικία των 55 ετών
  • έχουν άγνωστο οικογενειακό ιστορικό
  • είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
  • έχουν πρόσθετους παράγοντες κινδύνου, όπως ο διαβήτης η υψηλή πίεση του αίματος ή το παθητικό κάπνισμα

Τα παιδιά με υψηλά επίπεδα χοληστερόλης θα πρέπει να επανελέγχονται κάθε 3 με 6 μήνες, μετά τη διατροφική παρέμβαση.

Τιμές ολικής και LDL χοληστερίνης

Σύμφωνα με το Αμερικανικό Εθνικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης (N.C.E.P.), οι τιμές ολικής και LDL χοληστερόλης για τα παιδιά και τους εφήβους είναι οι ακόλουθες:

  • Ολική Χοληστερόλη

Επίπεδα

Επιθυμητά: <170 mg/dl

Οριακά: 170-199 mg/dl

Υψηλά: >200 mg/dl

  • LDL

Επίπεδα

Επιθυμητά: 110 mg/dl

Οριακά: 110-129 mg/dl

Υψηλά: >130 mg/d

Τι κάνουμε για τη μείωση της υπερχοληστερολαιμίας στα παιδιά

Για τη μείωση της υπερχοληστερολαιμίας συνιστώνται τα παρακάτω:

  • H απώλεια βάρους σε υπέρβαρα-παχύσαρκα παιδιά.
  • Διαιτολόγιο περιορισμένο σε λίπος. Το μεγαλύτερο μέρος του λίπους του διαιτολογίου πρέπει να είναι σε μορφή ελαιολάδου, διότι μειώνει τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης (LDL) του αίματος και παράλληλα αυξάνει τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης (HDL).
  • Διαιτολόγιο περιορισμένο σε κορεσμένο λίπος. Να είναι τα γεύματα της εβδομάδας από άπαχες πρωτεϊνούχες τροφές, όπως πουλερικά, γαλοπούλα, κουνέλι, ψάρια, τυριά (χαμηλών λιπαρών) και αλλαντικά από γαλοπούλα. Τα ψάρια, ειδικά τα παχιά/λιπαρά, συνιστώνται συχνά, 2 φορές ή και περισσότερες την εβδομάδα. Αντίθετα, δε συνιστώνται περισσότερο από 1 γεύμα την εβδομάδα από κόκκινο κρέας, όπως άπαχα κομμάτια από μοσχάρι, (αποφύγετε τα εντόσθια το αρνί, το κατσίκι και το χοιρινό), διότι το κόκκινο κρέας είναι πλούσιο σε κορεσμένα λίπη τα οποία αυξάνουν περισσότερο απ’όλα τη χοληστερόλη του αίματος.
  • Διαιτολόγιο περιορισμένο σε χοληστερόλη. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι τα κορεσμένα λιπαρά (πχ μπέικον, βούτυρο), το κόκκινο κρέας και το λίπος των γαλακτοκομικών προϊόντων αυξάνουν περισσότερο τη χοληστερόλη του αίματος. Συνίσταται αυστηρός περιορισμός για τα εντόσθια και το βούτυρο, ο κρόκος του αυγού καλό είναι να καταναλώνεται 4 φορές/εβδομάδα (είναι μύθος ότι ανεβάζει τόσο πολύ τη χοληστερίνη!!), ενώ τα ασπράδια επιτρέπονται ελεύθερα. Ο περιορισμός της χοληστερόλης της δίαιτας μπορεί να γίνει αυστηρότερος σε άτομα που αντιδρούν περισσότερο στη λήψη αυτής. Τροφές πλούσιες σε χοληστερόλη, οι οποίες πρέπει να αποφεύγονται, είναι οι ακόλουθες:
  • Λιπαρά κρέατα όπως εντόσθια, αρνί, κατσίκι, χοιρινό
  • Τυρί φέτα
  • Βούτυρο
  • Γαρίδες
  • Αστακός
  • Διαιτολόγιο περιορισμένο σε λίπη τύπου ω-6, ειδικά η trans μορφή, καθότι αυξάνουν την «κακή» χοληστερόλη (LDL), μειώνουν την «καλή» χοληστερόλη (HDL) και αυξάνουν την τάση του αίματος να σχηματίζει θρόμβους. Ο σύγχρονος τρόπος διατροφής, περιλαμβάνει διατροφή πλούσια σε λίπη τύπου ω-6 που βρίσκονται στα σπορέλαια, στη μαργαρίνη, στη φυτίνη με τα οποία παρασκευάζονται μαγιονέζες, σφολιάτες, τυρόπιτες, λουκανικόπιτες, ντόνατς, πατατάκια, γαριδάκια, κρουασάν, μπισκότα, σνακ τύπου fast food κλπ.
  • Διαιτολόγιο πλούσιο σε φυτικές ίνες, συγκεκριμένα τροφές όπως αλεύρι-ψωμί-ζυμαρικά-δημητριακά ολικής άλεσης, ρύζι μη αποφλοιωμένο (καστανό), όσπρια, ζαρζαβατικά, βρώμη(quaker), κριθαρένια παξιμάδια, λαχανικά και φρούτα, διότι οι τροφές αυτές οι πλούσιες σε φυτικές ίνες μειώνουν τη χοληστερόλη του αίματος. Γενικά, η διατροφή η πλούσια σε φυτικές ίνες έχει ευργετική επίδραση πέρα από την υπερχοληστερολαιμία και σε αρκετές άλλες περιπτώσεις όπως στην παχυσαρκία, στη δυσκοιλιότητα, στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου κλπ.
  • Διαιτολόγιο πλούσιο σε λαχανικά και φρούτα, διότι προμηθεύουν τον οργανισμό με βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και ωφέλιμα φυτοχημικά, τα οποία έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες, που προλαμβάνουν την αρτηριοσκλήρυνση και άλλα προβλήματα στην καρδιά.
  • Αύξηση της σωματικής άσκησης, διότι μειώνει τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης (LDL) και παράλληλα αυξάνει τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης (HDL). Eπιπλέον, η σωματική άσκηση βοηθάει τα παιδιά να φτάσουνε και να διατηρήσουνε το επιθυμητό βάρος.

Μερικές οδηγίες- συμβουλές:

  • Kατανάλωση ψητού στήθους (κατά προτίμηση και όχι μπούτι!!) κοτόπουλου, γαλοπούλας: 2 φορές/εβδομάδα.
  • Kατανάλωση ψαριών πλούσιων σε ω-3 λιπαρά (κολιός, ρέγγα, σαρδέλες, σολωμός, σκουμπρί, τόνος σε νερό): Όσο πιο συχνά μπορείτε, τουλάχιστον 2 φορές/εβδομάδα.
  • Κατανάλωση οσπρίων (γίγαντες, φακές, φασόλια, φασολάδα, φάβα, ρεβύθια, κουκιά) και ζαρζαβατικών (αρακάς, μπάμιες, φασολάκια): τουλάχιστον 2 φορές/εβδομάδα.
  • Κατανάλωση κόκκινου κρέατος στη μορφή μοσχαριού (με απομάκρυνση όλου του ορατού λίπους): 1 φορά/εβδομάδα.
  • Σαλάτα με ωμά ή βραστά λαχανικά καθημερινά σαν συνοδευτικό του μεσημεριανού γεύματος.
  • Κατανάλωση φρούτων εποχής (με τη φλούδα κατά προτίμηση) και λαχανικών σε καθημερινή βάση. ΟΧΙ ΑΒΟΚΑΝΤΟ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΦΡΟΥΤΟ!!
  • Κατανάλωση τροφίμων ολικής άλεσης (αλεύρι-ψωμί-ζυμαρικά-δημητριακά-ρύζι) σε καθημερινή βάση.
  • Κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων (γάλα, γιαούρτι) χαμηλών σε λιπαρά (1,5-2%) και ΟΧΙ ΠΛΗΡΗ.
  • Κατανάλωση αλλαντικών και τυριών χαμηλών σε λιπαρά.
  • Αποφυγή στη χρήση του βούτυρου όσο γίνεται περισσότερο και αντικατάστασή του από το ελαιόλαδο για το μαγείρεμα.
  • Περιορισμός στην κατανάλωση ποτών και τροφίμων με πρόσθετα σάκχαρα.
  • Για παιδιά άνω των 2 ετών και για εφήβους συστήνεται φυσική δραστηριότητα καθημερινά για τουλάχιστον 60 λεπτά.
  • Η υγιεινή διατροφή πρέπει να γίνει οικογενειακή υπόθεση. Τα παιδιά δεν είναι τα μόνα που βρίσκονται σε κίνδυνο, γι’ αυτό είναι απαραίτητο να στραφεί ολόκληρη η οικογένεια προς τη σωστή διατροφή.

Χρειάζεται να πάρουν φάρμακα τα παιδιά;
H αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας στα παιδιά γίνεται κυρίως μέσω της διατροφής και της συστηματικής φυσικής δραστηριότητας, ενώ φάρμακα δίνονται σε πολύ λίγα παιδιά (άνω των 8 ετών) που έχουν σοβαρό πρόβλημα και δεν ανταποκρίνονται καλά στη διατροφή και στην άσκηση.

Categories : Άρθρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *